Honingbijen  wonen ook  in een huis! Imkerij De Honingpot

Huis te Palesteyn

- Geschiedenis


- Mede

   - Sec

 




  



- Elixers

   - Donna Luisa

     peer/citroen

   - Comte Morello

     kersen/kaneel

   - Queen Mel

     honing/echte vanille

   - King Malus

     appel/kruidnagel


Elixers


Het is tegenwoordig algemeen bekend dat fruit goed voor ons is (kijk maar de bekende “schijf”). En dankzij koel- en andere moderne conserveertechnieken komt van over de hele wereld dagelijks vers fruit naar onze winkels. Wat wij ook kunnen zien is, dat als we fruit enige dagen buiten de koelkast houden het begint te rotten.



















En we denken vandaag de dag misschien wel anders, maar ook in de middeleeuwen was men echt bezig met de invloed van voedsel, en dus fruit, op de gezondheid. Ook omgekeerd was dat het geval, de bijbehorende gezondheidsleer wordt de humeurenleer genoemd en deze leer hebben we te danken aan de oude Grieken en in het bijzonder de geleerde Hippocrates (u weet wel van die eed), de theorie hield stand tot diep in de negentiende eeuw. Sinds die tijd worden sommige levensmiddelen echter totaal anders benaderd, zo was suiker toen der tijd héél gezond!  


Maar een koelkast, koelwagens en groothandel koel-cellen hadden de bewoners en personeel van Huis te Palensteyn natuurlijk nog lang niet, wel een boomgaard zoals we weten.

Hun strijd tegen voedselbederf is een strijd die voor ons mensen, net zo oud is als dat we op de aarde rondlopen en eigenlijk nog steeds gaande is.

Allerlei technieken werden in de loop van de eeuwen uitgeprobeerd, de een met beter resultaat dan de ander om voedsel langer houdbaar te krijgen.

De bekendste conserveermethode in die tijd was natuurlijk verhitten door houtvuur, met op de voet gevolgd het gebruik van rook (bijv. gerookte zalm, zalm zwom toen rijkelijk in de Rijn en werd als “armeluis” voedsel gezien). Deed men dan zo maar wat lukraak in de keuken, niet echt ook toen waren er al kookboeken (oudste Europees kookboek dat tot nu toe ontdekt is, is geschreven rond 1160 door de geestelijke uit een klooster in Durham Engeland).














Voor fruit was verhitten dé methode om bijvoorbeeld jam, marmelade of vruchtentaarten te maken, zeker het fruit met een hoog pectine en fruitsuiker gehalte leende zich daar goed voor. Op deze manier kon je toch van fruit genieten in de donkere wintermaanden wanneer er bijna niets meer op het land groeide.

Fruit en warmte gaf ook de toegang tot een totaal andere en geheel nieuwe wereld, die van; hoog promillage alcohol of te wel het proces van destilleren, had voor de mens geen geheimen meer.


Wie dankbaar gebruik maakte van destilleren en dus alcohol waren de alchemisten (voorlopers van de huidige chemicus), die in hun “primitieve laboratoriums” op zoek waren naar een manier om gewoon metaal te veranderen in goud, het maken van de “Steen der wijzen” of het vinden van het eeuwige leven door middel van een levenselixer.


Wat wel jammer is, is dat door het destilleer verhittingsgebeuren veel van de voedingsstoffen verloren gaan. Maar zoals een bekende voetballer het zo mooi verwoorde “elk nadeel heb z’n voordeel” en in dit geval betekend het voordeel van alcohol de “conserverende werking” (tjonge wat kan dat prikken op een wondje).


Het duurde dan ook niet lang voordat men door had dat als je kruiden en fruit in alcohol onderdompelt, veel van de goede eigenschappen duidelijk langer bewaard kon blijven. Diverse categorieën elixers ontstonden, zo waren er:


     - Toverdranken

     - Geneeskrachtige

     - Hallucinerende

     - Voorspellende

     - Liefdesdranken

     - Levensondersteunende



En vooral de laatste groep was tijdens lange middeleeuwse reizen een welkome aanvulling op de dagelijkse maaltijd.

Het was dan ook tijdens het bezoek van “Koning” Malus en zijn vrouw Mel dat het fenomeen elixer zoals wij hem heden ten dagen kennen op Huis te Palensteyn werd geïntroduceerd.

Daarvoor kwam de kennis niet verder dan dat elixers, bittere kruidenmengsels van de heelmeester waren, als het daarbij bleef, waar je qua geur en smaak nou niet echt helemaal vrolijk van werd.


Koning Malus en Queen Mel hadden bij veel Europese adellijke hoven een goede reputatie opgebouwd wat betreft hun kennis over elixers en kruidenpreparaten. Vooral omdat ze het belangrijk vonden hun kennis te delen en te ruilen voor wijsheden over locale groenten, fruit en kruiden. Waardoor hun lexicon Panacea als maar groter en groter werd.


De eer om de kennis te ontvangen was in dit geval kapper Jacob Coppyne (kappers waren meestal ook de heelmeester op een kasteel) om naast zijn kunde van kruiden en mede, bijgeschoold te worden in de mysteries van destilleren, maceraten, infusions en decocties. Grote bonus hierbij was natuurlijk dat Jacob gebruik kon maken van de boomgaard van Huis te Palensteyn.

Het zal u dan ook niet verwonderen dat in de loop der jaren diverse combinaties werden ontwikkeld, vooral omdat Jacob (en zijn opvolgers) het een uitdaging vond om voor belangrijke gasten een persoonlijk recept te maken.


Maar wat zijn die elixers van Huis te Palensteyn dan eigenlijk?

U zag het woord een paar regels hierboven al voorbij komen, maar elixers zijn eigenlijk maceraten. Het maceratie proces is relatief eenvoudig, in ons geval wordt planten materiaal enige tijd bloot gesteld aan de inwerking van alcohol. Waarbij de alcohol gebruikt wordt als oplosmiddel om eigenschappen van het plantenmateriaal te onttrekken en over te brengen in de alcohol. Deze vorm wordt ook wel koude extractie genoemd.

Echter de kennis die ervoor nodig om er iets moois van te maken is natuurlijk veel complexer.

Welke alcohol gebruikt men, waarom dat kruiden- en fruitmengsel? Welke rol spelen enzymen in het geheel? Maar vooral de factor tijd en temperatuur zijn van cruciaal belang om tot wat wij tegenwoordig een anti aging elixer noemen, te komen.


Van de vele oude elixer recepten die we van Jacob en zijn opvolgers konden terug vinden.  Hebben we er tot nu toe 4 praktisch (een vijfde is in ontwikkeling) kunnen omzetten naar een hedendaagse uitvoering. Tenslotte is lang niet alles uit die tijd meer verkrijgbaar laat staan in pure vorm. Of zijn er ingrediënten die we tegenwoordig echt niet meer kunnen inzetten. Plus  dat we alleen onbespoten fruit gebruiken dat door onze bijen bestoven is!

 

De vier tot nu toe zijn:


- Koning Malus, gemaakt van een oud Zoetermeerse appel mix

- Queen Mel, gemaakt van onze eigen honing

- Comte Morello, gemaakt van kersen uit onze eigen tuin

- Donna Luisa, gemaakt van een oud Zoetermeerse peren mix.





















Over elk van deze bezoekers van Huis te Palensteyn hebben we de verhalen kunnen traceren, deze zijn we aan het vertalen naar het hedendaags Nederlands.

Binnenkort kunt u op hun naam klikken en zo meer leren over het leven van deze bijzondere personen uit een tijd waarvan wij tegenwoordig denken dat men alleen maar oorlog voerde of maar wat aanrommelde op het gebied van gezondheid.


Meer weten over onze Anti Aging Elixers, kijk op onze agenda voor de eerste bezoek mogelijkheid. Daarnaast is ook mogelijk om een gepersonaliseerde Anti aging elixer door onze huidige keldermeester te laten samenstellen.

Wordt dus net als Malus, Mel, Morello of Luisa een bijzondere bezoeker van Huis te Palensteyn, wij heten u graag van harte welkom.


Uw  mede en elixer team


En onthoudt alcohol en verkeer gaan niet samen, plus onder 18 geen druppel!


 

Naar webwinkel

Naar webwinkel

Naar webwinkel